จิ่วจ้ายโกว-แผ่นดินไหวครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งสุดท้าย

08.08.2017   21.19 น.   เกิดแผ่นดินไหวระดับรุนแรงขนาด 7 ริกเตอร์   ที่ความลึก 20 กิโลเมตรจากพื้นดิน   ณ   อำเภอจิ่วจ้ายโกว   ห่างจากเมืองเฉิงตู 285 กิโลเมตร   มีผู้เสียชีวิต 25 คนและบาดเจ็บ 525 คน   (ที่มา Sina.com @Sichuan daily)

ข่าวแผ่นดินไหวระดับรุนแรงและความเสียหายมากมายเกิดขึ้นในจีนทุกปี   แล้วเมื่อไหร่จะเป็นครั้งสุดท้าย

จีน   ประเทศขนาดใหญ่   ประกอบด้วย 23 มณฑล   4 เทศบาลนคร   5 เขตปกครองตนเอง   และ 2 เขตปกครองพิเศษ   ทั้งหมดนี้มีเพียง 2 มณฑลเท่านั้นที่ไม่เคยเกิดแผ่นดินไหว   คือ   มณฑลกุ้ยโจวและมณฑลเจ้อเจียง   ส่วนพื้นที่ที่เคยเกิดแผ่นดินไหวนั้น   ทุกที่เคยเกิดที่ระดับ 6 ริกเตอร์ขึ้นไป   มีรอยเลื่อยทรงพลังกว่า 23 รอย

earthquake belt
ภาพที่ 1  รอยเลื่อนทางพลัง 23 รอยเลื่อนในจีน (http://www.drgeorgepc.com)

 

จีนแบ่งพื้นที่เกิดแผ่นดินไหวเป็นทั้งหมด 5 เขต

  1. เขตไต้หวันและเขตทะเลที่ใกล้เคียง
  2. เขตตะวันตกเฉียงใต้ รวมถึงทิเบต   เสฉวน   และยูนนาน
  3. เขตตะวันตก พื้นที่สำคัญอยู่ที่กานซู่   ชิงไห่   หนิงเซียะ   และซินเจียง
  4. เขตเหนือ พื้นที่สำคัญอยู่ที่ภูเขาไท่หางในมณฑลเหอเป่ยและซ่านซี   หุบเขาแม่น้ำเว่ย   ภูเขายิน ในมองโกเลียใน   ภูเขาเหยียนในมณฑลเหอเป่ย   ซานซี   ไปจนถึงอ่าว Bohai
  5. เขตตะวันออกเฉียงใต้ตามแนวชายฝั่งทะเล เช่น   มณฑลกวางตุ้ง   มณฑลฝูเจี้ยน   เป็นต้น

ระดับความลึกในการเกิดแผ่นดินไหว   ส่วนใหญ่เกิดในระดับตื้น   คือที่ระดับความลึกไม่เกิน 60 กิโลเมตรจากผิวดิน

สาเหตุที่จีนเกิดแผ่นดินไหวบ่อย

จีนตั้งอยู่บนแนวที่เกิดแผ่นดินไหวบ่อย (Seismic belts) ทั้งแนวแปซิฟิค (Pacific belt) และแนวยูเรเซีย (Eurasia belt)   ได้รับแรงผลักกระแทกจากแผ่นแปซิฟิค (Pacific plate)   แผ่นอินเดีย (Indian plate)   และแผ่นฟิลิปปินส์ (Philippines plate)   ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง   กินบริเวณกว้าง   และรุนแรง

การเกิดแผ่นดินไหวทั้งหมดในโลกนี้   ระดับ 4.75 ริกเตอร์ขึ้นไปเกิดในจีนทั้งหมด 3800 ครั้ง   ใน 3800 ครั้งนี้มีระดับ 6 – 6.9 ริกเตอร์   จำนวน 460 ครั้ง   ระดับ 7 – 7.9 ริกเตอร์   จำนวน 99 ครั้ง   และระดับ 8 ริกเตอร์ขึ้นไป   จำนวน 9 ครั้ง   โดยเกิดที่ทางตะวันตกของจีนมากกว่าทางตะวันออก

impact eq
ภาพที่ 2  สถานที่เกิดแผ่นดินไหวและสร้างความเสียหายมาก
(http://www.drgeorgepc.com)

ทางตะวันตกของจีนคือแถบซ่านซี (เมืองหลวงคือซีอัน)   เสฉวน   ชิงไห่   ทิเบต   ซินเจียง   ยูนนาน   ภูมิประเทศที่เราได้เห็นในทุกวันนี้เกิดจากเมื่อหลายล้านปีก่อน   แผ่นอินเดีย (Indian plate) ได้หลุดออกจากพื้นแผ่นดินทางซีกโลกใต้   เคลื่อนตรงไปทางเหนือ   จนเมื่อ 50 ถึง 55 ล้านปีก่อนได้ชนเข้ากับแผ่นยูเรเซีย (Eurasia plate) ซึ่งประกอบด้วยเอเซียและยุโรป   ยกเว้นอาหรับและฟิลิปปินส์   ทำให้เกิดที่ราบสูงทิเบต-ชิงไห่ (Tibet-Qinghai Plateau) และภูเขาที่สูงที่สุดในโลก   ภูเขาหิมาลัย

จากการชนกันเมื่อ 50 กว่าล้านปีก่อน   ยังมีแรงส่งถึงทุกวันนี้   แผ่นอินเดียยังคงผลักดันเคลื่อนไปทางเหนือ   5 เซนติเมตรในทุกๆปี   ทำให้ภูเขาหิมาลัยสูงขึ้นเรื่อยๆ   สอดคล้องกับแผ่นยูเรเซียที่ยังเคลื่อนไปทางเหนือตามแรงผลัก 2 เซนติเมตรในทุกๆปี   แรงผลักนี้ส่งผลให้ที่ราบสูงทิเบต-ชิงไห่ถูกดันเคลื่อนไปทางเหนือและตะวันออกฉียงเหนืออยู่ตลอด   เมื่อเคลื่อนไปทางตะวันออกจะชนเข้ากับแผ่นดินหินเก่าอันแข็งแกร่งของมณฑลเสฉวน   แรงผลักและแรงต้านดังกล่าวส่งผ่านไปยังจีนทางใต้   มณฑลยูนนาน   แรงผลักและต้านดังกล่าวเมื่อเพิ่มพูนสูงขึ้นจนถูกปลดปล่อยออกมาเป็นแผ่นดินไหวระดับรุนแรง

plate movement
ภาพที่ 3  พลังการผลักเคลื่อนของแผ่นอินเดีย
(http://www.nationalgeographic.com.cn)

 

การเกิดแผ่นดินไหวในจีนมักมีผู้บาดเจ็บ   เสียชีวิต   และความเสียหายในระดับสูง   เนื่องจาก

  1. รูปแบบแผ่นดินไหว เกิดบ่อย   รุนแรง   และเกิดในระดับตื้น
  2. เกิดในเขตประชากรหนาแน่น เช่น   ไต้หวัน   เสฉวน   เป็นต้น
  3. คุณภาพสิ่งก่อสร้าง สิ่งก่อสร้างในพื้นที่เสี่ยงยังไม่ได้มาตรฐานในการต้านแรงแผ่นไหว   เช่น   แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่ Wenchuan ปี 2008   80% ของสิ่งก่อสร้างได้พังทลายลง
Wenchuan
ภาพที่ 4  Wenchuan หลังเกิดแผ่นดินไหว ปี 2008
(ข่าว Xinhua)

จากภูมิประเทศที่กล่าวมาทำให้พื้นที่ทางตะวันตกของจีนเกิดแผ่นดินไหวบ่อย   รุนแรง   ความเสียหายสูง   และยังคงดำเนินต่อไปเรื่อยๆ ตราบจนพลังการเคลื่อนตัวของแผ่นภาคพื้นทวีปจบลง   มนุษย์เราในวันนี้ยังไม่สามารถพยากรณ์การเกิดแผ่นดินไหวล่วงหน้าได้   สิ่งที่ทำได้คือการเตรียมความพร้อม   การรับมือ   รวมถึงการฟื้นฟูที่มีประสิทธิภาพเพียงเท่านั้น

อ้างอิงข้อมูลจาก China Earthquake Administration และ National geographic

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s