รู้จัก AMS หรือ Altitude sickness ที่ดีกว่าเดิม

AMS (Acute mountain Sickness) หรือ Altitude sickness หรือ โรคที่สูง  มักเกิดจากการที่เราไปในที่สูงจากระดับน้ำทะเลเกิน 3000 เมตรขึ้นไป  แต่จากในเวบ  http://www.altitude.org/altitude_sickness.php ระบุแค่ 2500 เมตรค่ะ

ยา  สมุนไพร  และอุปกรณ์ในการต่อกรกับโรคแพ้ที่สูงที่เราเคยเจอมา  มี 4 อย่าง

1. Diamox   เป็นยาปรับความดันตา  ซื้อได้โดยมีใบสั่งแพทย์กินล่วงหน้าก่อนขึ้นที่สูง 1 วัน วันละ 2 ครั้ง ครั้งละครึ่งเม็ดอย่างไรควรปรึกษาแพทย์ก่อนในกรณีที่มีโรคประจำตัว หรือแพ้ยา

2. หงจิ่นเทียน (红景天) สมุนไพรจีนมีทั้งแบบชนิดแคปซูลและน้ำ กินล่วงหน้าก่อนขึ้นที่สูง 1 สัปดาห์ ขนาดที่กินขึ้นกับประเภทการบรรจุ และยี่ห้อ

3. เกาหยวนคัง (高原康) เครื่องดื่มบำรุงเวลาเกิด AMS ขอแนะนำตัวช่วยใหม่ เกาหยวนคังเพิ่งผลิตออกมาเราไปเจอมาตอนไปแชงกรีล่า ใช้สำหรับเวลาเกิด AMS ขั้นหนักแล้วเท่านั้น 1 ขวด ค่อยๆจิบ จิบอย่างมากครั้งละครึ่งขวด 1 ขวด /1วัน (อันนี้ใครอยากเอาลองถามมาได้   บาางครั้งเราไปแล้วซื้อเผื่อเหลือจนต้องแบกกลับมา)

4. กระป๋องออกซิเจน ส่วนตัวไม่แนะนำเพราะไม่ได้ช่วยอะไรเท่าไหร่ และของปลอมเยอะมาก

การเลือกจะกิน Diamox หรือหงจิ่นเทียนนั้น ขึ้นกับแต่ละบุคคลเลยว่าถูกกับตัวไหน อย่างเรากินหงจิ่นเทียนอย่างเดียว ไม่ช่วย เรากิน Diamox เป็นหลัก ถ้าขึ้นที่สูงมากเกิน 4000 เมตร แล้วยังมีอาการจะกินหงจิ่นเทียนหรือเกาหยวนคังช่วย แต่เพื่อนเรากิน Diamox แล้วแพ้ เลยกินหงจิ่นเทียนอย่างเดียวก็ช่วยได้ดีเหมือนกัน
หากขึ้นที่สูงกินยา สมุนไพรเหล่านี้แล้วยังมีอาการหนัก เช่น ปวดหัวมาก หอบหายใจไม่ทัน ให้รีบไปโรงพยาบาล และย้ายเมืองไปยังระดับต่ำกว่า 2500 เมตรทันที

จากประสบการณ์การไป China, Lijiang, Yulong snow mountain , Shangri-la(Zhongdian) มา 2 ครั้ง   ลาดักห์ อินเดีย 1 ครั้ง   ทิเบตอีก 1 ครั้ง   โดยทดลองกินยาที่ต่าง  และสภาวะร่างกายที่ต่าง  ได้ผลดังนี้ค่ะ

แผนการสถานที่และระดับความสูงจากประสบการณ์ 4 ทริป

ครั้งแรก   

Kunming -> Dali -> Lijiang -> Yulong snow mountain -> Zhongdian (Shangri-la) -> Yubeng village

S__8470547

 

การเตรียมตัว
ทาน Hong jing tian สมุนไพรจีนก่อนไป 1 อาทิตย์ค่ะ  ตอนเที่ยวทานอย่างต่อเนื่องจนเกือบจบทริป

ผล
เริ่มรู้สึก AMS ครั้งแรกตอนอยู่ Yulong snow mountain เส้นทางเดินขึ้นยอดเขา 4200-4500 m.  ระหว่างเดินเพื่อขึ้นไปยอดเขา  อาการหาว เหนื่อย เวียนหัวตุบๆ อึดอัดแน่นตัวจะระเบิด  ทั้งที่ใช้กระป๋องออกซิเจนและซื้อไส้กรอกกินช่วยแล้ว (ใช่ค่ะยังจะกิน XD )  สรุปไม่รอด  ต้องเดินลงและรีบลง cable car  แถมโดนคุณป้าอายุ 70 ปี  ถากถางว่าเค้าเดินไปชมยอดมาแล้ว  เดินไปสูดกระป๋องออกซิเจนไปเดี๋ยวก้อถึง  หง่ะ หนูไม่ไหวจริงๆค่ะ ยอมๆ

ถ้าสังเกตดูตามกราฟจะเห็นว่ากำลังไล่ลำดับความสูงมาสวยๆ เลย   แต่การอยู่ดีๆปรับระดับความสูงจาก 2600 ที่ลี่เจียงขึ้นไป 4300 ที่เขาหิมะ Yulong เลยนี่ถึงกับต้องกอดรั้วเดิน  อาการ AMS มาแรงมาก

หลังจากรู้สึกครั้งนี้แล้ว  มีเดินเขา ขึ้นป่า ข้ามเขา ขึ้นๆลงๆ 2700-3900 m ก้อไม่รู้อะไรอีกนอกจากเหนื่อยค่ะ

ครั้งที่ 2
Kunming -> Dali -> Lijiang -> Yulong snow mountain -> Zhongdian (Shangri-la)

S__8470546

การเตรียมตัว
ทาน Diamox ก่อนขึ้นที่สูง 3 วัน  เลิกทานตอนวันที่กลับจาก Yulong snow mountain ซึ่งคิดผิดค่ะ T-T

แต่ครั้งนี้เป็นหวัดคัดจมูกวันก่อนไป Zhongdian

ผล
วันที่ขึ้น Yulong snow mountain มีอาการหัวใจเต้นเร็วที่ระดับความสูง 3100 แต่พอขึ้น cable car ไปที่ระดับ 4000+ ปรากฎว่าคราวนี้เดินฉิว  สบายมาก  เหนื่อยนิดนุง  แต่ไม่มีปวดหัวหรือตัวระเบิดค่ะ

เหมือนจะราบรื่นนะคะแต่ตอนอยู่ Zhongdian กลับเจออาการที่แย่ที่สุด  ด้วยสาเหตุพื้นๆว่าเป็นหวัดคัดจมูก  วันที่เริ่มเป็นหวัดเป็นวันที่ย้ายจาก Lijiang 2600 m ไป Zhongdian 3300 m  เนื่องจากคัดจมูกทำให้ไม่สามารถสูดอากาศเข้าไปได้มากพอที่ร่างกายต้องการ   ทั้งจากอากาศที่เบาบาง  ทั้งจากที่ร่างกายต้องปรับตัวในการเปลี่ยนระดับ  ทั้งน้ำมูก   อาการเลยออกอย่างชัดเจนหัวใจเต้นเร็วตลอดเวลาทั้งวันและทั้งตืน  ย้ำ ตลอดทั้งคืน  เดินไม่ได้  เหนื่อยมากจนวันถัดมาปากเริ่มคล้ำเป็นสีม่วง  จะไปโรงพยาบาลก้อไม่ไหว  ลุกไม่ได้เลย  เลยคิดว่าไม่ได้การณ์ละ  เดี๋ยวตายไม่รู้ตัว  เลยเริ่มจากหยิบเอา Hong Jing Tian ที่ซื้อเป็นของฝากมาแกะกล่องกินเอง  โดยเพิ่ม dose จากที่กำหนด 2 ครั้งต่อวันเป็น 4 ครั้ง  แต่ลดจำนวนเม็ดลง  เมื่อกิน 2 ครั้งแรกรู้สึกได้ว่าช่วยได้  กินไปประมาณ 15 นาทีแล้วการเต้นของหัวใจเริ่มปกติ  เลยกินต่อเนื่องและเพิ่มยาน้ำอีกตัว (จำชื่อไม่ได้ค่ะ  ซื้อที่ Lijiang เค้าว่ามันเป็นตัวที่ออกฤทธิ์เร็วกว่า Hong Jing Tian ใช้ในกรณีที่แพ้ความสูงมาก) หลังจากกินต่อเนื่องได้วันครึ่ง  อาการ AMS ก้อหายเป็นปลิดทิ้งค่ะ amazing สมุนไพรจีนมากค่ะ

ครั้งที่ 3

Himalaya moungtain, Ladakh, India
=== อ่านเรื่องราวการเดินทางได้ที่ https://keyoutside.wordpress.com/2016/08/25/ladakh-india/

Ladakh

การเตรียมตัว
ทาน Diamox ก่อนขึ้นที่สูง 3 วัน  จนจบทริป

ผล

คืนแรกที่นอน Jispa สูง 3200 เมตร   ไม่มีปัญหาเลย  แต่วันถัดไปตอนนั่งรถขึ้นที่สูงตลอดทั้งวัน   ช่วงพักเที่ยงที่ Pang นี่เริ่มมีอาการปวดหัว   อยากอาเจียน   ซัดเกาหยวนคัง (高原康) ไป   ไม่หายแต่ไม่แย่ลง   พี่อีกคนกินหงจิ่นเทียบเตรียมไป   กินเกาหยวนคัง (高原康) อีกครั้งก็เอาไม่อยู่  อ้วกเลยค่ะ   ส่วนเรายังหัวบีบๆจนไปถึงตัวเมืองเลห์   อาการถือว่าทรงตัว   ไม่ได้แย่จนเคลื่อนไหวไม่ได้เหมือน 2 ครั้งแรกที่ไปจีน

หลังจากนั้นทั้งทริปป่วยเป็นหวัด   น้ำมูกไหลอีกแล้วค่ะ   แต่ไม่มีอาการ AMS อีกเลย  แม้จะต้องผ่าน pass ต่างๆ ที่สูงกว่า 5000 เมตร

ครั้งที่ 4   ทิเบตคาม

=== อ่านเรื่องราวการเดินทางได้ที่ https://keyoutside.wordpress.com/2017/05/30/tibet-kham1-danba-zhong-lu/

Kham Tibet

การเตรียมตัว
ไม่ได้เตรียมตัวเลยค่ะ   นั่งรถขึ้นที่สูง 4500 ม. แล้วเพิ่งรู้ว่า อ้าว ต้องนั่งผ่านเขาสูงด้วยหรอ  พยายามควบคุมไม่ให้ตื่นเต้นเลยไม่มีอาการค่ะ  อาจจะเพราะแค่นั่งรถขึ้นแล้วลงเขาเลย

หลังจากนั่งรถผ่านเขา   ทาน Diamox เช้าครึ่งเม็ด  เย็นครึ่งเม็ด

ผล
ทริปนี้ perfect ค่ะ   ไม่มีอาการ AMS ใดๆรบกวนเลย   แม้กระทั่งไปนอนที่ความสูง 4000 เมตร 3 คืน   เอ้อ อาจจะมีนิดหน่อยที่นอนไม่ค่อยหลับทั้งที่เหนื่อยมาก   หลับประมาณเที่ยงคืน (ทั้งที่อยากหลับเร็วกว่านั้น)   แล้วก็ช่วงที่อยู่ 4000 เมตรขึ้นไปเวลาเดินจะเหนื่อยหอบต้องพักหน่อยๆ   โดยรวมแล้วไม่มีปัญหาเลย

 

สรุป
โดยส่วนตัวแล้ว Diamox work กับร่างกายเรามากที่สุด   ถ้ายังมีอาการค่อยกินสมุนไพรตัวอื่นร่วม

หมายเหตุ  อาการ AMS นี่ขึ้นกับแต่ละคนเลยค่ะ  ไม่สนว่าจะวัยรุ่น วัยชรา อ่อนแอ แข็งแรง ฟิตเฟิร์ม ซิคแพค  มีโอกาสเท่าๆกัน  แต่เท่าที่สังเกตคนที่มักจะเมารถ เมาเรือ เมาเครื่อง เมาๆๆๆ  และคนที่มักหูอื้อเวลาลงที่สูง  (เหมือนเรา)  คุณคือผู้โชค … ได้เจอ AMS >80%  ค่ะ

ข้อแนะนำ

  • เลือกทานยาก่อนเดินทางตามคำแนะนำ  โดยหาก Diamox แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนทานค่ะ เนื่องจากข้อจำกัดเยอะและดูอันตรายกว่าสมุนไพร  แต่เป็นยาเจ้าเดียวที่ยอมรับว่าลดอาการ AMS ได้ตามเวบ http://www.altitude.org/altitude_sickness.php
  • คนที่มีโรคประจำตัว  เช่น  เลือดจาง , หัวใจ ฯลฯ   ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนไปเที่ยวค่ะ
  • ถ้าเป็นหวัดคัดจมูก อย่าขึ้นที่สูง  ไปฉีดยา  รอให้หายแล้วค่อยขึ้นค่ะ
  • หากขึ้นที่สูงกินยา สมุนไพรเหล่านี้แล้วยังมีอาการหนัก  เช่น  ปวดหัวมาก   หอบหายใจไม่ทัน  ให้รีบไปโรงพยาบาล   และย้ายเมืองไปยังระดับต่ำกว่า 2500 เมตรทันที

เราผ่านมาแล้ว 4 ทริปที่สูง   จากเกือบตาย  จนทริปสุดท้ายที่สมบูรณ์แบบไม่มีอาการเลย   โรคแพ้ที่สู้ไม่ได้น่ากลัว   หากเราเรียนรู้   ทำความรู้จักกับมัน   ถ้ามีข้อสงสัย  อยากแลกเปลี่ยนยังไงส่งเมลล์มาคุยกันได้ค่ะ kee_rara@yahoo.com

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s